Hilde van Schaardenburg, De bedreigde Zwaan

Inspiratie: “De bedreigde zwaan” (1650) van Jan Asselijn (1610-1652), te zien in het Rijksmuseum, Amsterdam. 

Titel van de quilt: De bedreigde zwaan

 
Voor Hilde van Schaardenburg was het thema “Oude meesters” zeer uitdagend, in positieve zin. Voor alle stappen in het realiseren van haar inzending is zij uiterst zorgvuldig te werk gegaan. Zo heeft zij eerst onderzocht en voor zichzelf afgebakend wat het begrip ‘Oude meester’ precies omvat: het gaat om werken uit de bloeiperiode van de Nederlandse en Vlaamse schilderkunst van de 17e eeuw, zoals die in de Rijksmusea in Amsterdam en Haarlem volop te vinden zijn. Werken waar ze vroeger niet veel mee op had, om het nog voorzichtig uit te drukken. Geleidelijk aan, met het toenemen van haar eigen ervaring met schilderen is haar waardering voor deze schilders en hun manier van weergeven enorm toegenomen. Daarmee stond ze nu voor de vraag wat zij toe zou kunnen voegen aan al dit schitterends.
 
Een ding stond direct en zonder twijfel vast: de keuze voor het werk “De Bedreigde Zwaan” van Jan Asselijn. “Ik kende het werk, maar had niet eerder overwogen hier iets mee te doen. Toen dit thema kwam, hoefde ik er niet lang over na te denken. Ik wist het meteen: dit is het.”
Als volgende stap is Hilde naar het Rijksmuseum gegaan, waar haar zwaan een plek heeft in de eregalerij, de ruimte waarin ook de Nachtwacht hangt. Tot haar verbazing en blijdschap mocht ze net zo veel foto’s maken als ze wilde, ook van heel dichtbij.
“Wat mij fascineert is hoe de schilder dit zo heeft kunnen uitbeelden. Vergeet niet dat ze in die tijd geen foto’s konden maken. Hoe heeft hij dit zo levensecht kunnen weergeven, het moment waarin deze zwaan, een vrouwtje, schrikt van een kleine zwarte hond, links onder in het schilderij.”
Door haar onderzoek en het inleven in de schilder is haar begrip van kunst verdiept, en haar bewondering gegroeid. “Dit is ook weer een verdieping van mijn eigen kwalificatie als jurylid.” (Hilde is certified quilt judge na een tweejarige opleiding)
Nog een ding stond voor Hilde vast: Jan Asselijn namaken, dat ging ze niet doen.
Ze besloot een studie te maken van het craquelé van het schilderwerk en is hier intensief mee aan de slag gegaan. “Hoe breekt verf op canvas? Ik maakte allerlei schetsen van dit soort lijnen, om me er vertrouwd mee te maken. Ik moest een oplossing bedenken hoe ik die gebroken korte lijnen zou kunnen uitbeelden door middel van een doorlopende lijn, zoals ik die op de longarm aanbreng.”
Na al deze voorbereidingen heeft zij Corinne Zambeek-van Hasselt, een expert in het verven van stof, gevraagd een doek te maken met de achtergrondkleuren van het schilderij, het beige en het blauw. Op dat doek heeft Hilde vervolgens de craquelé-lijnen aangebracht. Zij heeft een deel van het werk – de kop en een vleugel - hier op geschilderd. Door middel van een rastertechniek is dit deel vergroot weergegeven. Het is bewust geen kopie, maar haar interpretatie geworden.
Het resultaat is vervolgens opnieuw in de longarm gespannen en uitgewerkt. In deze fase is als het ware verder geschilderd met garen: het hoofd, de veren, de finishing touch. Helemaal tot slot besluit zij er nog enige Swarovski kristallen aan toe te voegen, in  kalkwit, marble en opaalkleuren wit, blauw en groen.  
Opmerkelijk is haar reactie als ik haar vraag wat ze zelf van het resultaat vind. “Ik ben een beetje overweldigd door wat er uit kwam. Maar ik ben voldaan. Het is goed.”